Mija 76. rocznica pierwszego transportu mieszkańców pacyfikowanej Zamojszczyzny do obozu koncentracyjnego Auschwitz. W transporcie była m.in. 14-letnia Czesława Kwoka z Wólki Złojeckiej. Jej obozowe zdjęcie stało się symbolem Dzieci Zamojszczyzny, pierwszych dzieci wywiezionych do Auschwitz.
POSŁUCHAJ reportażu Magdy Grydniewskiej „Każde z nich było Czesią”
Wysiedlenia zaczęły się w listopadzie 1942 roku – wspominają świadkowie. O tym, dokąd trafią osadzeni czasowo w obozie w Zamościu, Niemcy decydowali na miejscu. W tym samym dniu co Czesia Kwoka, z Wólki Złojeckiej wywieziona została Maria Soboń: – Byłyśmy razem wysiedlone, tylko, że ona została wywieziona do Oświęcimia. Była starsza od nas. 14,15 lat to już albo do Niemiec albo do Oświęcimia – mówi.
Do Auschwitz trafiło 12 mieszkańców Wólki Złojeckiej. Zginęli w pierwszych miesiącach 1943 roku. Niemcy mordowali ich dosercowym zastrzykiem z fenolu.
Imię Dzieci Zamojszczyzny nosi szkoła w Złojcu, do której przed wojną chodziła Czesia Kwoka.
Pacyfikacja Zamojszczyzny była częścią Generalnego Placu Wschodniego. Ziemie te mieli zając niemieccy osadnicy. Akcja objęła około 100 tysięcy osób, w tym około 30 tysięcy dzieci. Wiele z nich zginęło, zostało zamordowanych, albo zmarło z głodu lub choroby. Do tej pory nieznana jest liczba Dzieci Zamojszczyzny wywiezionych do Niemiec i zgermanizowanych.
MaG (opr. DySzcz)
