Amerykanin John Goodenough, Anglik Michael Stanley Whittingham i Japończyk Akira Yoshino laureatami tegorocznego Nobla w dziedzinie chemii. Nagrodę przyznano za prace nad rozwojem baterii litowo-jonowych.
Członkowie Królewskiej Szwedzkiej Akademii Nauk podkreślili, że te lekkie, ładowalne i wydajne baterie są teraz stosowane we wszystkim – od telefonów komórkowych po laptopy i pojazdy elektryczne. Mogą też magazynować energię z ogniw fotowoltaicznych czyniąc możliwym społeczeństwo bez paliw kopalnych.
Na początku lat 70. ubiegłego wieku Stanley Whittingham opracował pierwszą funkcjonalną baterię litową. Dzięki badaniom Goodenougha udało się podwoić jej moc, zaś Yoshino zwiększył bezpieczeństwo tych baterii, wprowadzając elektrodę nasyconą jonami litu – zamiast czystego pierwiastka.
– Ten wynalazek z biegiem czasu zrewolucjonizował nasze codzienne życie – mówi dr Andrzej Sienkiewicz z Wydziału Chemii UMCS: – Nowatorskie było zastosowanie najlżejszego metalu z układu okresowego i jego zdolności do oddawania elektronów. Baterie litowo-jonowe w porównaniu do wcześniejszych technologii są dużo lżejsze, żywotniejsze, bardziej odporne na warunki atmosferyczne. To była oczekiwana nagroda, bo wytworzenie ogniw litowo-jonowych było wielkim przełomem i wielkim skokiem, również w stronę odnawialnych źródeł energii.
Obecnie naukowcy udoskonalają baterie litowo-jonowe, pracując nad zwiększeniem szybkości ich ładowania, pojemności i żywotności. Chodzi np. o ich zastosowanie do aut elektrycznych.
Laureaci podzielą się po równo 9 milionami koron, czyli około 800 tysiącami euro. Nazwiska zwycięzców tradycyjnie są ogłaszane w październiku, a wręczenie wyróżnień odbywa się 10 grudnia.
Wśród laureatów Nagrody Nobla w dziedzinie chemii znajduje się również Maria Skłodowska-Curie – polska fizyczka i chemiczka. Nagrodę po raz pierwszy otrzymała w 1903 roku za pracę nad promieniotwórczością. Po raz drugi uhonorowano ją w 1911 roku za odkrycie polonu i radu.
Więcej informacji o tegorocznych laureatach nagród Nobla – dziś w programie Eureka o 21:40 na antenie Radia Lublin.
SzyK (opr. DySzcz)
Fot. @NobelPrize
