Nie tak dawno, pod koniec września, informowaliśmy naszych słuchaczy o upamiętnieniu w gm. Józefów prawie 500 ofiar dwóch totalitaryzmów: niemieckiego i sowieckiego. Ci, którzy nie zginęli w czasie wojny, a byli w Armii Krajowej, byli wzywani na przesłuchania, torturowani, zabijani, zsyłani na Sybir. Wielu z nich nie doczekało się pochówku. Druga konspiracja, czyli walka tym razem z tzw. władzą ludową, często nie kończyła się śmiercią. Cierpiała na tym cała rodzina. Dlatego nawet po 1989 roku, częściowo wolnych wyborach świadkowie długo jeszcze bali się mówić. Józef Więcław, emeryt z Józefowa od kilkunastu lat, za namową matki, która była łączniczką w oddziale „Wira” Bartoszewskiego zaczął zbierać informacje o tych, z którymi historia miała odejść na zawsze.

W reportażu zostały wykorzystane archiwalne nagrania Radia Lublin i transkrypcja relacji Stanisława Książka ps. „Wyrwa”, byłego komendanta obwodu zamojskiego AK, którego relację dla Studia Historii Mówionej nagrała i spisała Joanna Gierak w roku 2002. Interpretacja tekstu relacji: Mirosław Trociuk.

Realizacja dźwięku Jarosław Gołofit. Muzyka: Artur Giordano.

Autorka dziękuje za pomoc w realizacji nagrań Andrzejowi Wojtyło, prezesowi Koła Rejonowego w Józefowie Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej.

Nasze reportaże są dostępne na stronie PR Lublin i na platformach streamingowych np. Spotify czy Anchor.

Fot. Czesława Borowik