Spożywanie posiłków tylko w najbardziej aktywnej porze doby znacznie wydłuża życie myszy, szczególnie jeśli są na diecie o obniżonej kaloryczności – donoszą badacze z Instytutu Medycznego Howarda Hughesa na łamach czasopisma „Science”.
Od dawna wiadomo, że przepis na długowieczność jest prosty, choć nie jest łatwy do przestrzegania: trzeba jeść mniej. Dziesiątki badań na różnych zwierzętach potwierdzają, że ograniczenie kalorii prowadzi do dłuższego i zdrowszego życia.
Teraz naukowcy pod kierunkiem prof. Josepha Takahashiego udowodnili, że efekt ograniczonej podaży kalorii może być wzmacniany przez jedzenie w określonych porach dnia. Przez cztery lata biolodzy prowadzili eksperymenty na setkach myszy. Trzymano je w klatkach z automatycznymi karmnikami, aby kontrolować, kiedy i ile każde zwierzę zjada przez całe życie. Gryzonie podzielono też na kilka grup: niektóre mogły jeść do woli, podczas gdy innym ograniczono kalorykę o 30 do 40 proc., a posiłki podawano im według różnych harmonogramów.
CZYTAJ TEŻ: Kontakt z przyrodą wpływa na poprawę funkcji intelektualnych
Okazało się, że myszy karmione niskokaloryczną dietą jedynie w czasie nocnym żyły najdłużej. Sama dieta o obniżonej kaloryczności wydłużyła ich życie o 10 proc., podczas gdy karmienie wyłącznie w nocy, czyli w porze największej aktywności, zwiększało długość życia aż o 35 proc. Połączenie obu tych czynników – diety niskokalorycznej i nocnego harmonogramu posiłków – dodawało dodatkowe dziewięć miesięcy do typowej dwuletniej średniej długości życia gryzoni. W przypadku ludzi analogiczny schemat obejmowałby jedzenie wyłącznie w środku dnia.
„Dowodzi to, że ograniczenie jedzenie do określonych momentów doby ma pozytywny wpływ na organizm, nawet jeśli nie sprzyja utracie wagi – podkreśla prof. Takahashi. – Nasze badanie nie wykazało bowiem różnic w masie ciała myszy stosujących różne schematy odżywiania, za to znaleźliśmy głębokie różnice w długości ich życia”.
„Nasze badanie potwierdza więc skuteczność kontrowersyjnych – według niektórych – planów żywieniowych, które kładą nacisk na jedzenie tylko w określonych porach dnia. Nazywa się je postem przerywanym, a przyjmowanie pokarmów jest w nich ograniczone do sześciu, ośmiu lub dziesięciu godzin dziennie. Czasami nawet je się jedynie co drugi dzień – dodaje naukowiec. – Przy czym tego typu plany wcale nie muszą owocować utratą wagi, jak to jest reklamowane, za to mogą przynosić korzyści zdrowotne, które przekładają się na zwiększenie długości życia”.
CZYTAJ TEŻ: Szybki marsz spowalnia proces biologicznego starzenia
Dziesięciolecia badań wykazały, że ograniczenie kalorii faktycznie wydłuża czas życia zwierząt: od robaków i much, przez myszy i szczury, aż po naczelne. Wszystkie dotychczasowe eksperymenty wskazują, że niższa podaż kalorii sprzyja utracie masy ciała, poprawia regulację glukozy, obniża ciśnienie krwi i zmniejsza stan zapalny w organizmie.
Niestety trudno jest skutecznie i wystarczająco długo analizować efekty diet niskokalorycznych u ludzi, ponieważ przedstawicieli naszego gatunku nie da się trzymać w laboratorium i przez całe życie karmić ściśle odmierzonymi porcjami jedzenia. Stąd popularność badań na gryzoniach. Kilka kontrolowanych eksperymentów na ludziach dowiodło jednak, że nawet niewielka redukcja kalorii jest niezwykle korzystna w zmniejszaniu oznak starzenia.
Naukowcy dopiero zaczynają rozumieć, w jaki sposób zmniejszenie wartości energetycznej jedzenia spowalnia procesy starzenia na poziomie komórkowym i genetycznym. Wiadomo, że w miarę upływu lat geny związane ze stanem zapalnym stają się bardziej aktywne, podczas gdy geny, które pomagają regulować metabolizm, tracą swą aktywność. Nowe badanie Takahashiego wykazało, że ograniczenie kalorii, zwłaszcza w okresie największej aktywności dobowej, równoważy te zmiany, niwelując efekty starzenia.
Naukowiec ma nadzieję, że uzyskane przez jego zespół wyniki pomogą w opracowaniu nowych sposobów na przedłużenie zdrowego życia także u ludzi. Mogłoby to nastąpić dzięki dietom o ograniczonej kaloryczności lub dzięki innowacyjnym lekom naśladującym efekty tych diet.
CZYTAJ TEŻ: Naukowcy: spanie przy świetle szkodzi zdrowiu
PAP / RL opr. KS
Fot. pexels.com
